X-Garden bei den Zukunftstagen Hirschfelde 2026

Am 29. Mai 2026 fanden in Hirschfelde die Zukunftstage statt – eine grenzüberschreitende Veranstaltung zwischen Deutschland, Polen und Tschechien, welche vom Bürgerverein Zukunft Hirschfelde e. V. in Zusammenarbeit mit Frau Prorektorin Prof. Sophia Keil und dem Team der Hochschule Zittau/Görlitz organisiert wurde. Das Institut für Leichtbau und Kunststofftechnik (ILK) der TU Dresden war im Rahmen des Interreg-Projekts X-Garden („Grenzüberschreitende Experimentiergärten") mit einem eigenen Zelt vertreten. Das Vorhaben schafft in der deutsch-polnischen Grenzregion außerschulische Lernorte, an denen Kinder und Jugendliche MINT-Themen praktisch und spielerisch erleben können.

Mehr als 450 Schüler:innen der Jahrgangsstufen zwei bis zehn aus Sachsen und Polen  besuchten das X-Garden-Zelt im Laufe des Tages. Das ILK vermittelte vier interaktiven Stationen spannende Einblicke in zwei eng miteinander verzahnte Technikwelten: nachhaltige Kunststoffverarbeitung und moderne Leichtbau- bzw. Luftfahrttechnik. Die Angebote luden dazu ein, technische Zusammenhänge durch eigenes Ausprobieren zu entdecken.

Die vier Stationen im Überblick

1. Kreislauffabrik mit Holimaker
An dieser Station erlebten Kinder und Jugendlichen, wie aus Thermoplast-Rezyklat neue Kunststoffteile hergestellt werden können. Mit dem Holimaker, einer kompakten Spritzgussmaschine für den Bildungsbereich, wurde der Recyclingkreislauf greifbar: vom Granulat zum fertigen Bauteil.

2. Kunststoff trennen & Kohlenstoffäquivalent
Mithilfe des Schwimm-Sink-Verfahrens trennten die Schüler:innen verschiedene Kunststoffsorten anhand ihrer Dichte. Ergänzend wurde das Kohlenstoffäquivalent (Materialmenge für 1 t Kohlenstoff) als Maß für den Ressourcenaufwand von Materialien verbundenen CO₂-Emissionen veranschaulicht. So wurden grundlegende Zusammenhänge zwischen Materialtrennung, Ressourcennutzung, Nachhaltigkeit und Kreislaufwirtschaft vermittelt.

3. AeroLab – Das Fluglabor
Was hält ein Flugzeug eigentlich in der Luft? Im AeroLab konnten die Kinder diese Frage mithilfe eines 3D-gedruckten Windkanals und eines 3D-gedruckten Modellflugzeugs untersuchen. Mit Mittelpunkt standen die Grundprinzipien der Aerodynamik. Dabei lernten sie spielerisch, wie Auftrieb entsteht, warum der Schwerpunkt so entscheidend ist und wie moderne Luftfahrt funktioniert.

4. Materialstation
An der Werkstoffstation wurde Leichtbau im wahrsten Sinne des Wortes „begreifbar": Mit einem mobilen 3-Punkt-Biegeprüfstand konnten die Schüler:innen die Festigkeit verschiedener Materialien selbst testen. Ein 3D-Drucker produzierte in Live-Aktion kleine Mini-Flugzeuge zum Mitnehmen, während Infill-Demonstratoren, Schichtverbund- und Sandwichdemonstratoren mit unterschiedlichen Kernen die Prinzipien moderner Leichtbauweisen veranschaulichten.

Große Begeisterung über Grenzen hinweg

Der grenzüberschreitende Charakter ist das Herzstück von X-Garden: Kinder aus Sachsen und Polen forschen Seite an Seite, tauschten sich aus und erlebten gemeinsam, dass Technik und Naturwissenschaften keine Sprachgrenzen kennen. Für das ILK bot sich die Gelegenheit, junge Menschen aus beiden Ländern für zukunftsrelevanten Leichtbau, Werkstofftechnik und Recycling zu begeistern und dabei eine frühzeitiges Interesse für spätere MINT-Laufbahn zu fördern.

Ausblick: AeroLab-Sommercamp in Bautzen

Interessierte haben schon bald die nächste Gelegenheit, tiefer in die Welt der Luftfahrt einzutauchen: Vom 26. Juli bis 2. August 2026 findet in Bautzen das X-Garden AeroLab – Vol. 2 statt, das Schülercamp für angehende Luftfahrtpionierinnen unter dem Motto „Design. Build. Fly.".

Auf die Teilnehmenden warten eine Woche voller praxisnaher Formate, darunter ein Gadget-Workshop, die Konstruktion und der Zusammenbau eigener Flugobjekte, Flugexkursionen und vieles mehr. Die Teilnahme ist kostenlos.

Das Camp wird gemeinsam mit der Universität Zielona Góra (Uniwersytet Zielonogórski) im Rahmen von X-Garden durchgeführt – ein weiterer Baustein der grenzüberschreitenden MINT-Bildung.

Alle Informationen und Anmeldung unter: Aerolab X-Garden Vol. 2 "Design. Build. Fly."

Die Zukunftstage Hirschfelde 2026 waren ein gelungenes Beispiel dafür, wie das Interreg-Projekt X-Garden Bildung, Nachhaltigkeit und grenzüberschreitende Partnerschaft miteinander verbindet. Das ILK dankt dem Zukunft Hirschfelde e. V. sowie dem Team der Hochschule Zittau/Görlitz und allen Partnern für die Organisation und Zusammenarbeit. 

X-Garden na Dniach Przyszłości Hirschfelde 2026

29 maja 2026 roku w Hirschfelde odbyły się Dni Przyszłości (Zukunftstage) – transgraniczne wydarzenie łączące Niemcy, Polskę i Czechy, zorganizowane przez Stowarzyszenie Obywatelskie Zukunft Hirschfelde e. V. we współpracy z Panią Prorektor prof. Sophią Keil oraz zespołem Wyższej Szkoły Zittau/Görlitz. Instytut Konstrukcji Lekkich i Technologii Przetwórstwa Tworzyw Sztucznych (ILK) TU Dresden był reprezentowany własnym namiotem w ramach projektu Interreg X-Garden („Transgraniczne ogrody doświadczeń"). Przedsięwzięcie tworzy w niemiecko-polskim regionie przygranicznym pozaszkolne miejsca nauki, w których dzieci i młodzież mogą praktycznie i w formie zabawy poznawać zagadnienia STEM (MINT). Ponad 450 uczennic i uczniów klas od drugiej do dziesiątej z Saksonii i Polski odwiedziło w ciągu dnia namiot X-Garden. ILK przekazywał na czterech interaktywnych stanowiskach fascynujące spojrzenie na dwa ściśle ze sobą powiązane światy techniki: zrównoważone przetwórstwo tworzyw sztucznych oraz nowoczesną technikę konstrukcji lekkich i lotnictwa. Oferta zachęcała do odkrywania zależności technicznych poprzez samodzielne eksperymentowanie.

Cztery stanowiska w skrócie

1. Fabryka obiegu zamkniętego z Holimakerem
Na tym stanowisku dzieci i młodzież przekonały się, jak z recyklatu termoplastycznego można wytwarzać nowe elementy z tworzyw sztucznych. Za pomocą Holimakera – kompaktowej wtryskarki przeznaczonej do celów edukacyjnych – obieg recyklingu stał się namacalny: od granulatu do gotowego elementu.

2. Rozdzielanie tworzyw sztucznych i ekwiwalent węglowy
Za pomocą metody flotacji (metoda pływania i tonięcia) uczennice i uczniowie rozdzielali różne rodzaje tworzyw sztucznych na podstawie ich gęstości. Uzupełniająco zobrazowano ekwiwalent węglowy (ilość materiału odpowiadająca 1 t węgla) jako miarę nakładu surowcowego oraz związanych z materiałami emisji CO₂. W ten sposób przekazano podstawowe zależności między rozdzielaniem materiałów, wykorzystaniem surowców, zrównoważonym rozwojem a gospodarką o obiegu zamkniętym.

3. AeroLab – laboratorium lotnicze
Co właściwie utrzymuje samolot w powietrzu? W AeroLab dzieci mogły zbadać to pytanie za pomocą wydrukowanego w technologii 3D tunelu aerodynamicznego oraz wydrukowanego w 3D modelu samolotu. W centrum uwagi znalazły się podstawowe zasady aerodynamiki. Dzieci uczyły się przy tym w formie zabawy, jak powstaje siła nośna, dlaczego środek ciężkości jest tak istotny i jak funkcjonuje nowoczesne lotnictwo.

4. Stanowisko materiałowe
Na stanowisku materiałowym konstrukcja lekka stała się w dosłownym sensie „uchwytna": za pomocą mobilnego stanowiska do trójpunktowej próby zginania uczennice i uczniowie mogli samodzielnie testować wytrzymałość różnych materiałów. Drukarka 3D produkowała na żywo małe modele samolotów na pamiątkę, natomiast demonstratory wypełnienia (infill), demonstratory laminatów warstwowych oraz demonstratory struktur przekładkowych (sandwich) z różnymi rdzeniami obrazowały zasady nowoczesnych konstrukcji lekkich.

Wielki entuzjazm ponad granicami

Transgraniczny charakter jest sercem projektu X-Garden: dzieci z Saksonii i Polski prowadziły badania ramię w ramię, wymieniały się doświadczeniami i wspólnie przekonały się, że technika i nauki przyrodnicze nie znają granic językowych. Dla ILK była to okazja, aby zainteresować młodych ludzi z obu krajów przyszłościową konstrukcją lekką, inżynierią materiałową i recyklingiem, a tym samym wcześnie rozbudzić zainteresowanie późniejszą karierą w obszarze STEM (MINT).

Zapowiedź: Obóz letni AeroLab w Budziszynie (Bautzen)

Osoby zainteresowane już wkrótce będą miały kolejną okazję, aby głębiej zanurzyć się w świat lotnictwa: od 26 lipca do 2 sierpnia 2026 roku w Budziszynie (Bautzen) odbędzie się X-Garden AeroLab – Vol. 2, obóz dla uczennic i uczniów – przyszłych pionierek i pionierów lotnictwa – pod hasłem „Design. Build. Fly." („Projektuj. Buduj. Lataj."). Na uczestników czeka tydzień pełen praktycznych formatów, w tym warsztaty gadżetowe, konstruowanie i montaż własnych obiektów latających, wyprawy lotnicze i wiele więcej. Udział jest bezpłatny.

Wszystkie informacje i zapisy pod adresem: Aerolab X-Garden Vol. 2 "Design. Build. Fly."

Dni Przyszłości Hirschfelde 2026 były udanym przykładem tego, jak projekt Interreg X-Garden łączy edukację, zrównoważony rozwój oraz transgraniczne partnerstwo. ILK dziękuje stowarzyszeniu Zukunft Hirschfelde e. V. oraz zespołowi Wyższej Szkoły Zittau/Görlitz i wszystkim partnerom za organizację i współpracę.